Translate

woensdag 2 maart 2011

Modeltekenen en -schilderen

Werken naar model

Het naaktmodel poseert ongekleed voor kunstenaars, studenten of amateurs. Zij schilderen, tekenen, boetseren of fotograferen het model. Op kunstacademies wordt modeltekenen als vak gegeven. Het naaktmodel is een goede manier om de anatomie te bestuderen en te leren schilderen en tekenen naar waarneming.

Zelf model tekenen en schilderen

Het naaktmodel kan verschillende houdingen aannemen. De tijdsduur van een stand is mede afhankelijk van de houding en vaardigheid van het model.
Veelal worden er korte poses van 5 tot 10 minuten afgewisseld met langere poses van 20 tot 30 minuten. Wanneer het model in een gemakkelijke houding staat, zit of ligt, kan een pose natuurlijk ook langer duren.

Model schilderen en tekenen vraagt veel concentratie, je doet namelijk veel dingen tegelijkertijd.
Behalve aandachtig naar het model kijken, moet je ook bepalen hoe je het model in de ruimte van je tekening/schilderij plaatst.
Je houdt bij het tekenen en schilderen het overzicht op de compositie en de grote lijnen van het geheel. Daarbij moet je goed kijken naar de totale houding, de verhoudingen van het lichaam en optische verkortingen.
Tegelijkertijd besteed je aandacht aan de lichtval, de lichte en donkere partijen.
Dan is er nog de manier waarop je het materiaal, zoals verf en krijt en dergelijke verwerkt.
Bij dit alles komen nog het kleurgebruik, plasticiteit, huiduitdrukking en de verbeelding van de persoonlijke eigenschappen van het model.

Modeltekenen Tips


Goed kijken:


  • Bekijk je tekening eens van een afstand. Neem twee of meer stappen achteruit. De afstand geeft je meer overzicht op je werk.
  • Een veelgemaakte fout is dat je teveel naar je werkstuk kijkt en te weinig naar het model. Kijk voor ten minste vijftig procent van de tijd naar het model.
  • Door je ogen bijna dicht te knijpen en door je wimpers heen naar het model te kijken, kun je duidelijker contrasten zien.
  • Bekijk je tekening of schilderij eens een keer op z’n kop. Je kunt dan op een andere manier naar de verhoudingen kijken.


Vorm & verhoudingen:


  • Begin met het maken van een compositieschets in lichte potloodlijnen of met een lichte kleur in dunne verf. Met deze opzetschets hou je het overzicht op de vlakverdeling.
  • Het lichaam bestaat niet alleen uit een contourlijn, maar is driedimensionaal en heeft volume. Kijk daarom goed naar het lichaam en herken daarin de basisvormen, zoals ronde vormen, cilinders, rechthoeken en driehoeken.
  • Trek een denkbeeldige loodlijn en kijk hoe schuin en in welke hoek lijnen in het figuur zich daarmee verhouden. Zo kun je ook zien of de figuur in balans is.


modeltekenen balanslijnen
Balans loodlijn (rechts)


  • De dieptewerking en het perspectief zijn afhankelijk van de positie van waaruit je het model bekijkt.
  • De verschillende onderdelen van het lichaam vormen samen een geheel. Een zijwaards been of arm staat in verhouding tot de rest van het lichaam. Door een denkbeeldige cirkel te trekken vanuit het draaipunt (bijvoorbeeld heup of schouder) zie je of de verhoudingen in je tekening kloppen.


Opbouw, lichtval, kleurgebruik:


  • Stel eerst de huidskleur vast en ga daarna vanuit de lichte kleuren beginnen met mengen.
  • Nat-in-nat schilderen geeft zachte overgangen en levendigheid.
  • Begin eerst met de delen achterin en werk naar voren om diepte te creĆ«ren.
  • Gebruik zachte, vage streken en kleuren op de achtergrond en felle en gedetailleerder streken op de voorgrond.
  • Verschillende streekrichtingen zijn belangrijk om meer volume aan te brengen.
  • Laat zien waar het licht vandaan komt en geef licht en schaduwpartijen weer.
  • In de richting van het licht komen de warme gebieden en bij de schaduwzijde komen de koude gebieden.


Portret:


Onderdelen gezicht:

  • Vooral de mond en de ogen bepalen de uitstraling van het portret.
  • Gebruik gemengd wit voor het wit in de ogen.
  • De twee ogen lijken op elkaar, maar zijn echter nooit precies gelijk. Neem dus de tijd om ze goed te bestuderen.
  • Denk aan een lichtreflectie in de ogen, dit geeft levendigheid en uitdrukkingskracht.
  • Leg nadruk op het deel van de mond waar de lippen elkaar raken, daar is de mond het donkerst. Hou de onderlip warmer dan de bovenlip.
  • De neus moet goed naar voren komen.

Vergeet alles, kijk en schilder

Schilderen en tekenen naar model is een goede oefening voor het schilderen naar waarneming en bied vele mogelijkheden voor verbeelding.

Het is goed om aandacht te besteden aan verhoudingen, basisvormen, loodlijn en dergelijke. Maar overdrijf het niet!

Want uiteindelijk gaat het om kijken, kijken en nog beter kijken.
Het beste wat je kunt doen is veel modeltekenen en - schilderen.


1 opmerking:

Piet zei

Hoi
Een leuk verhaal over modellen in de kunst. Ik ben regelmatig model voor teken en schildercursessen en vind het leuk om te lezen hoe kunstenaars met een model omgaan.

Groeten
Piet