Translate

dinsdag 1 december 2015

Hoe een stilleven schilderen


Het stilleven is een thema in de schilderkunst waarbij de voorstelling bestaat uit groeperingen van onbezielde voorwerpen, zoals vruchten, bloemen, servies, instrumenten, enzovoorts.

Lees hier meer over het stilleven in de schilderkunst

Hoe een stilleven schilderen?

Een stilleven kun je op vele verschillende manieren schilderen. 
Het biedt veel mogelijkheden voor persoonlijke expressie.
Zo kun je het stilleven precies schilderen zoals je het ziet, een realistische weergave. 
Een andere manier is om de nadruk te leggen op kleur, licht en donker, sfeer, of vorm.
Een stilleven kun je ook abstraheren, vervormen of vanuit verschillende standpunten benaderen. 

Het schilderen van stillevens heeft veel voordelen, het is veelzijdig en een goede waarnemingsoefening, het ontwikkelt je eigen beeldtaal en je oog - hand coördinatie.
En je bent vrij in het kiezen van je onderwerp(en) en hoe je de objecten wilt rangschikken. 
Ook in je interpretatie van het stilleven heb je alle vrijheid.

Er zijn populaire stillevens, zoals bloemen, fruit en groente, servieswerk en dergelijke, maar je kunt ook je schoenen schilderen, je wekker op je nachtkastje, speelgoed, een stapel oude kranten en zo meer.
In feite kun je alles schilderen wat je maar wilt, en op welke manier je maar wilt!
John Constable stelde: “Ik heb nog nooit een lelijk ding in mijn leven gezien. Hoe de vorm van een voorwerp ook is, licht, schaduw en perspectief maken het altijd mooi.

Voor je begint kun je jezelf het volgende afvragen:

Welke onderdelen wil je de nadruk geven in het stilleven?
Welke sfeer wil je uitbeelden?

Beeldaspecten

In een stilleven kun je aandacht besteden aan verschillende beeldaspecten, bijvoorbeeld:

Patronen
Spaans stilleven - Henri Matisse 1910
http://www.henri-matisse.net


















http://www.wikiart.org/en/fernand-leger/still-life-in-the-tankard-final-state-1921
Fernand Leger

Textuur

Vincent van Gogh - Stilleven met peren


Kleurgebruik, sfeer en impressie

David Burliuk

Pierre Auguste Renoir


Vlakverdeling en lijnvoering


Pablo Picasso
























Roy Lichtenstein























Kazimir Malevich






















George Braque


















Realisme en stofuitdrukking

Paul Gaugain


Stilleven met schelpen - Balthasar van der Ast 1640
http://collectie.boijmans.nl


Stilleven met oesters - Willem Claesz. Heda 1634
http://collectie.boijmans.nl































vrijdag 14 augustus 2015

Soorten verf

Verf wordt gemaakt van kleurpigmenten met bindmiddel.

Verschillende soorten verf:



Verf maken van stoepkrijt

Leuk voor kinderen is het maken van verf met stoepkrijt.

Wat heb je nodig om verf te maken:


  • afsluitbare potjes, 
  • geraspte bord-/stoepkrijtjes (half krijtje per kleur)
  • lepels, 
  • kommetje volle melk, 
  • pot met water
  • kwasten. 

 

Verf maken met krijt:

Neem een potje en vul dat met melk.
Pak een eetlepel van het geraspte krijt en roer dat door de melk.
Roer de melk met krijt met een stokje of met de kwast.
Voeg eventueel als de kleur niet sterk genoeg is nog wat meer geraspt krijt toe. 
Je kunt verschillende kleuren maken van kleuren krijt en je kunt ook verschillende kleuren geraspt krijt mengen tot nieuwe kleuren.
Bewaar de verf in een afsluitbaar potje.
Spoel na het schilderen je kwasten altijd goed uit.
Let op: De verf is beperkt houdbaar vanwege de melk.

zondag 9 augustus 2015

Artsy

Artsy is een Amerikaanse website over kunst.

"Artsy’s mission is to make all the world’s art accessible to anyone with an Internet connection. 
We are a resource for art collecting and education"

Op Artsy.net zijn veel kunstwerken te bekijken, van oud tot hedendaags. Je kunt zoeken op artiest of kunststroming.
Daarnaast informatie over exposities, artikelen, kunsteducatie, kunst verzamelen, magazine, enzovoorts.

www.artsy.net



Henri Matisse

Henri Matisse (1869 – 1954) was een leidende figuur in de groep van Fauves, een groep kunstenaars die streefden naar vrijheid en experiment.
Dit leverde onder meer schilderijen op met felle kleuren, vertekend perspectief en duidelijke contourlijnen.
In zijn schilderijen, waarin klassieke thema’s zijn te herkennen, beoefende Matisse de kunst van het weglaten.

Hoe ver kan worden gegaan in de vereenvoudiging van het beeld van de natuur, zonder dat het wezen ervan verstoord word?
Op welk punt verwordt het schilderij tot slechts een vlakversiering?

Matisse beperkte ook zijn kleurenpallet.
Kleuren fungeren naast vlak en lijn als zelfstandige beeldmiddelen.
Citaat Matisse: “It is not enough to place colors, however beautiful, one beside the other; colors must also react on one another. Otherwise, you have cacophony.”

Het landschap wordt in het schilderij geabstraheerd, vereenvoudigt of omgevormd.
In een schilderij is altijd sprake van een vertaling, het blijft een beeld van, een ver-beelding.
Hierin is een belangrijke rol voor de schilder gelegen, maar evengoed voor de toeschouwer. Deze maakt bij wat hij of zij ziet een interpretatie.
Het gaat om het extra’s in het schilderij, waardoor het blijft boeien.
De aantrekkingskracht en verleiding voor het oog.
Het neemt je mee op reis door het landschap, in het schildersdoek.

Henri Matisse Wikipedia

Les toits de Collioure, Oil on canvas. H. Matisse In the collection of the Hermitage Museum.

Landscape at Collioure, oil on canvas, 38.8 x 46.6 cm. In the collection of the Museum of Modern Art, New York

maandag 27 juli 2015

Kleuren

Een zeer uitgebreide, informatieve website met vele illustraties over kleur en kleurtheorie van David Briggs. >>> The Dimensions of Colour

Zie ook artikel: Kleur in de Schilderkunst

en meer over Kleur op deze blog (pigment, verfsoorten, techniek).



maandag 20 juli 2015

Perspectief regels

Voor het tekenen van perspectief zijn er een aantal regels:

Het verdwijnpunt 

Evenwijdige horizontale lijnen lopen naar één punt op de horizon.

Loodrecht

Verticale lijnen staan loodrecht op de horizon.

Veraf en dichtbij

Hoe verder weg iets staat, hoe kleiner het wordt weergegeven.
Hoe dichterbij, hoe groter het wordt afgebeeld.
Dit gaat op voor zowel horizontale als verticale lijnen en vormen.

Boven, op of onder de horizon

Wat zich boven ooghoogte bevindt, wordt afgebeeld boven de horizon.
Alles op ooghoogte wordt weergegeven op de horizon en alles onder ooghoogte onder de horizon.

Standpunt beschouwer

Het standpunt van de beschouwer bepaald waar de horizon komt; laag, midden of hoog. Een laag standpunt, ook wel kikvorst perspectief genoemd, geeft een hoge horizon in het beeldvlak en een hoog standpunt, vogelvlucht perspectief, een lage horizon.

zaterdag 18 juli 2015

Experimenteren met aquarelverf

Aquarel is een verf op waterbasis. Bij het schilderen kun je veel water gebruiken.
Deze vloeibaarheid van de verf is geschikt om mee te experimenteren.

Schilderen met zout

Strooi wat zout op gedeelten die net geschilderd en nog nat zijn. Het zout absorbeert het water en de verf, waardoor een textuur van vlekjes ontstaat.
Het strooien van zout op verf is ook een bekende techniek bij het schilderen van zijde.
>>>  Zie ook zijde schilderen

Spatten 

Maak het gedeelte wat je in de aquarel wilt bewerken met spatten eerst nat met schoon water.
Verdun verf in de kleur waarmee je wilt spatten.
Neem een kwast, bijvoorbeeld een spalter, waarbij je gemakkelijk de haren van elkaar kunt bewegen.
>>> Zie ook penselen
Spat de vloeibare verf op het bevochtigde papier. De verfspatten zullen langzaam in het papier trekken.

Was

Teken met een kaars of met een waskrijtje op het papier. Wanneer je een witte kaars neemt, zal datgene wat je tekent later wit blijven.
Schilder met aquarelverf over de tekening heen. Door de vettigheid zal de verf zich niet aan de was hechten.
>>>   Zie ook schilderen met maskeervloeistof

Spons

Neem een natuursponsje en doop deze in verdunde aquarelverf.
Dep vervolgens met het sponsje op het papier. Het resultaat is een organische textuur.







donderdag 16 juli 2015

Aquarelleren van licht naar donker

Een klassieke schildertechniek van aquarel is schilderen van licht naar donker.
Dit in tegenstelling tot olieverf, waarbij van donker naar licht wordt geschilderd.
Bij aquarelleren wordt het licht uitgespaard. Dat wil zeggen dat je het wit van het papier zelf gebruikt om die delen in je schilderij licht te houden.
Door van licht naar donker te schilderen kun je de schildering steeds verder verdiepen.

Aquarelleren is een schildertechniek waarbij je foutjes niet gemakkelijk kunt herstellen. En om het licht in de schildering te behouden, moet je van het begin af aan die gedeelten in je schildering uitsparen. Het is een moeilijke techniek welke wat oefening vraagt, maar toch kun je er ook heel spontaan mee werken. Daarnaast is het ook heel geschikt om het oog te oefenen.

Maskeervloeistof kan een hulpmiddel zijn bij het uitsparen van wit.
>> Lees meer over maskeervloeistof

Aquarelleren met Maskeervloeistof

Maskeervloeistof is een vloeibare rubbersubstantie, waarmee je bepaalde delen in je aquarel uit kunt sparen. Dit doe je door met de maskeervloeistof datgene te schilderen wat je onbedekt wilt laten.

Maskeervloeistof is speciaal geschikt voor aquarelverf.
Wanneer je een onderdeel in je schildering zou afplakken met tape, folie of papier, dan zal de aquarelverf daar onderdoor kruipen, omdat het zich in het papier zuigt.

Maskeervloeistof is heel geschikt voor het schilderen van licht naar donker en het uitsparen van licht.
>>> Aquarelleren van licht naar donker

Behalve aquarel kun je maskeervloeistof ook gebruiken bij het schilderen met gouache.
Zie ook het verschil tussen aquarelverf en gouache.

Werkwijze schilderen met maskeervloeistof

  • Schilder met maskeervloeistof datgene wat je wilt afdekken.
  • Vervolgens laat je de maskeervloeistof drogen.
  • Schilder verder aan de aquarel, waarbij je gerust over de droge maskeer rubber heen kunt schilderen.
  • Na droging wrijf je voorzichtig het maskeer rubber van het papier.

woensdag 15 juli 2015

Aquarel penselen

Voor aquarel heb je een zacht penseel nodig. De haren van het penseel kunnen van echte dierenharen (bijv.Marterharen) zijn of synthetisch (nylon). Er zijn platte en ronde penselen.

Bij aquarel is het van belang dat het penseel goed het water en de verf kan opnemen.
Veel aquarelpenselen zijn bolvormig met een toelopende punt. Met deze penselen kun je veel water en verf opnemen, vlakken schilderen en dunne lijnen trekken.
Wanneer je zwaarder drukt op het penseel wordt de lijn vanzelf dikker. Gebruik het penseel zijwaarts voor grotere vlakken.

Om te zorgen dat je kleuren helder blijven, kun je tijdens het schilderen geregeld je penseel uit spoelen in water. Na afloop van het schilderen de penselen goed uitspoelen in schoon water en laten drogen.

>>> Zie ook: Alles over penselen



Aquarelverf

Aquarel, aqua = water, water verf.

Echte aquarelverf bevat geen dekkende bestanddelen en is doorzichtig.
De verf bestaat uit fijn gemalen pigmenten.
Doordat de pigmenten heel fijn zijn vermengen ze gemakkelijk met water.
De hoeveelheid water bepaald de intensiteit van de kleuren en de transparantie.
Wanneer je met aquarel schildert dien je rekening te houden met de transparantie van de verf. Doordat de verf niet dekkend is kun je donkere delen in je schilderij niet gemakkelijk overschilderen.

>>> Zie ook Aquarel pigmenten

Andere waterverven zijn gouache, ecoline, acrylverf.

Gouache bevat meer vulmiddelen en heeft meer dekkracht.
>>> Zie ook Wat is het verschil tussen aquarelverf en gouache

Ecoline is verdunde vloeibare waterverf van goedkope kwaliteit.

Acrylverf kan zowel transparantals dekkend worden gebruikt.
>>> Lees hier alles over acrylverf.

Eitempera is eveneens waterverdunbaar.
>>>  Recepten en informatie over eitempera


dinsdag 14 juli 2015

Soorten aquarelpapier

Er zijn vele soorten aquarelpapier verkrijgbaar. Zoals papier in verschillende texturen, gewicht, kleur, samenstelling en kwaliteit.

Textuur

De textuur van het aquarelpapier bepaald mede de schildertechniek en het uiterlijk van de schildering. Hoe grover de textuur van het papier is, hoe moeilijker het is om heel gedetailleerd te schilderen.
Pas de textuur, van fijn tot grof, aan aan je werkwijze. Wil je met aquarel schetsen, op groot formaat werken met dikke penselen? Of wil je gedetailleerd en fijntjes aquarelleren?

Gekleurd papier

Er zijn variaties in kleur van wit, roomwit, gebroken wit tot bruin, blauw, rood, etcetera.
Donkere kleuren papier zijn minder geschikt voor aquarel.
Gouache leent zich beter dan aquarel voor het schilderen op (donker) gekleurd papier.
Zie ook de verschillen tussen aquarelverf en gouache.

Goede kant aquarelpapier

Aquarelpapier heeft meestal een onder- en bovenkant van het papier. Ook wel de goede of verkeerde kant van het papier genoemd. De goede kant is dan uiteraard de bovenkant.
Hoe weet je nu welke kant de goede is?
Dit kun je zien aan de structuur van het papier. Aan de goede kant is de textuur van het papier meer natuurlijk onregelmatig. Ook heeft de goede kant van het papier een speciale soort lijmlaag (planeerlaag). Soms heeft het papier een watermerk in een van de hoeken, aan de leesbaarheid hiervan kun je ook zien wat onder of boven is.

Handgeschept aquarelpapier

Goede kwaliteit aquarelpapier is over het algemeen handgeschept en gemaakt van lompen, welke zijn bewerkt, gezuiverd en geplaneerd.
Handgeschept papier is te herkennen aan de rafelige randen en het watermerk.
Machinaal papier heeft recht afgesneden randen en is bijvoorbeeld gemaakt van houtpulp.

Koudgeperst of heetgeperst aquarelpapier

Heetgeperst papier is fijner van textuur, korrel en gladder van oppervlak dan koudgeperst papier, wat vaak een midden fijne textuur heeft.
De absorbsie van water is bij het gladde oppervlak van heetgeperst papier iets anders (minder) dan bij ruwer koudgeperst papier.

>>>  Zie ook zelf papier opspannen



Opgerolde schilderijen bewaren

Van het raamwerk afgehaalde schilderijen kunnen opgerold worden bewaard.
Let erop dat de verfzijde van het doek bij het oprollen aan de buitenzijde zit.
Wanneer doek opgerold zit met de verfzijde aan de binnenkant kan dit later barsten in de verf veroorzaken.

maandag 13 juli 2015

Verschil tussen gouache en aquarelverf

Gouache lijkt veel op aquarelverf, maar is anders van samenstelling en in gebruik.
Aquarelverf is verkrijgbaar in tubes en in napjes. Gouache is voornamelijk verkrijgbaar in tubes.

Samenstelling aquarel en gouache

Zowel aquarel als gouache zijn waterverf.
Aquarelverf is meer puur van samenstelling, voornamelijk kleurpigmenten en Arabische gom.
Gouache bestaat uit dezelfde bestanddelen plus witte vulstoffen en/of dekkende pigmenten.

Zie ook: Aquarel pigmenten

Door de dekkracht kan met gouache meer pasteus worden geschilderd.
Met gouache kunnen later ook correcties worden aangebracht. Bij aquarel kan dit niet tot nauwelijks.
Plakkaatverf is overeenkomstig met gouache, maar heeft grovere pigmenten en is vaak van een goedkopere kwaliteit.
Zie ook: Hoe herken je de kwaliteit van verf ?

Samengevat de verschillen tussen gouache en aquarelverf:

Aquarel is transparant en gouache is dekkend.
Met gouache kun je steeds opnieuw correcties aanbrengen, met aquarel niet.
Bij gouache maak je kleuren lichter door te mengen met wit. Bij aquarel 'spaar je wit uit' op het papier of verdun je de verf met water.
Met gouache kun je meer pasteus schilderen.



Blauwe verfsoorten

Blauwe verf is er in verschillende soorten, zoals ultramarijn, pruisisch blauw, ceruleumblauw en chroomblauwoxyde.

Ultramarijn blauw
Sterke en heldere blauwe kleur. Dekkend en transparant. Het heeft een kunstmatig pigment.

Pruisich blauw
Een wat donkerder blauw met een kunstmatig pigment (ijzercyanide).Het is lichtecht en kan ook transparant gebruikt worden. Kan reageren op kalk, zinc en caseïne.

Ceruleumblauw
Een lichtechte blauw gemaakt van kunstmatig mineraal pigment (kobalt). Dekkend en transparant te gebruiken.

Chroomblauwoxyde
Deze blauw lijkt op ceruleum en is ook een kobalt kleur.


zondag 12 juli 2015

Rode verfsoorten

Er zijn verschillende soorten rode verf, zoals cadmiumrood, alizarine kraplak, okerrood.

Cadmium rood

Krachtige rode kleur welke in verschillende variaties is te krijgen. Goede dekking en lichtecht.
Nadeel van cadmium is dat het kan reageren op lood en kalk en daardoor kan verkleuren.

Alizarine kraplak rood

prachtige rode kleur in verschillende variaties (rose, paars).
Gemaakt van natuurlijk pigment. Kraplak is lichtecht en transparant.
Combinatie met kalk en titaanwit kan reacties geven en kleur doen veranderen.

Okerrood

Sterke rode kleur met aarde tint. Natuurlijk pigment en dekkend.


zaterdag 11 juli 2015

Gele verfsoorten

Er zijn verschillende gele verfsoorten, zoals cadmiumgeel, okergeel, napelsgeel, uraniumgeel, etc..

Cadmiumgeel

Een sterke krachtige gele kleur welke verkrijgbaar is in verschillende variaties (citroen, oranje).
De kleur is dekkend en lichtecht
Cadmiumgeel is gemaakt met het pigment cadmiumsulfide. Dit kan reageren met lood en kalk en daardoor kleurveranderingen geven.

Okergeel

Een natuurlijke geel welke iets naar bruin neigt. Er zijn okergeels met natuurlijke oker pigmenten en een variant met kunstmatige pigmenten.

Napelsgeel

Een geel met een wat koele toon. Het pigment kan natuurlijk of kunstmatig zijn. Lichtecht en goede dekking. Kan reageren en van kleur veranderen in combinatie met cadmium, litopoonwit en arsenicumgroen.

Uraniumgeel

Fraai geel wat dekkend en transparant te gebruiken is. Het heeft een kunstmatig pigment van uraniumdiuranaat. Lichtecht.

Neon geel

Een fluoriserende gele kleur. Verkrijgbaar in acrylverf. Kunstmatige pigmenten.


Clair obscur

De term clair obscur komt van het Italiaanse chiaroscuro.
Clair obscur verwijst naar een techniek van uitbeelden waarbij er een groot contrast is tussen licht en donker. Clair obscur kom je tegen in de schilderkunst, maar ook in fotografie en film.

De beeldtaal bestaat uit contrasten in licht en donker. Er is sprake van groot contrast in de belichting, waardoor de afbeelding meer dramatiek krijgt. De achtergrond is meestal donker en op de voorgrond zijn bepaalde onderdelen uitgelicht, waardoor deze meer nadruk krijgen.
Eigenlijk werkt het net als een spotlight op een podium.

Clair obscur ontstond in de Renaissance in het werk van Masaccio. Daarnaast zijn Caravaggio en Rembrandt bekend van hun clair obscur werkwijze.

Rembrandt van Rijn